สมาธิให้พ้นทุกข์

การบำเพ็ญจิตให้สงบจนเกิดกำลังแล้ว ก็ไม่ควรที่จะทำความสงบอย่างเดียว เพราะถ้าทำแต่ความสงบไม่พิจารณา "ทุกขสัจจ์" ก็จะเป็นเฉพาะฌาน ก็จะเป็น "มิจฉาสมาธิ" เป็นสมาธิผิด ไม่พ้นทุกข์ 

ต้องพิจารณาทุกข์ จึงจะพ้นทุกข์ คือต้องใช้กระแสจิตที่เป็นกำลังอันเกิดจาก "ความสงบ" นั้น มาพิจารณา

เพราะกระแสนี้ ได้รับการอบรมจากสมาธิแล้วเป็น "กำลังมหาศาล" ซึ่งไม่ควรนำไปใช้ทางอื่นเสีย 

ควรใช้พิจารณา "ตัวทุกข์" คือร่างกายนี้ให้เห็นชัดเจน จนกระทั่งเกิดนิพพิทาญาณ ความเบื่อหน่าย 

เจริญให้มาก กระทำให้มาก ญาณเกิดขึ้น จนกว่าจะแก่รอบ 

หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต

*พระอาจารย์มั่น เมื่อปฏิบัติจนรู้เห็นธรรมแล้ว ท่านหวนระลึกถึงพระกรรมวาจาจารย์ของท่าน จึงกลับไปหา "พระอาจารย์สีทา ชยเสโน" พร้อมทั้งได้แนะนำธรรมดังกล่าวข้างต้น.